Archive

Posts Tagged ‘China’

Việt Nam "nhập siêu" EPC từ Trung Quốc

August 1st, 2010 No comments

Lấn sân hầu hết lĩnh vực công nghiệp thượng nguồn

Cho đến nay, chưa có một thống kê chính thức đầy đủ nào về vai trò tổng thầu EPC của các doanh nghiệp Trung Quốc trong các công trình ở Việt Nam, song, các quan chức ngành công thương đều khẳng định, tỷ lệ trúng thầu EPC của Trung Quốc phải là 90%.

Tổng hợp sơ bộ tình hình hợp tác kinh tế Việt Nam- Trung Quốc của Bộ Công Thương hồi tháng 7/2009 cho thấy, có tới 30 doanh nghiệp Trung Quốc đang tham gia làm tổng thầu EPC hoặc là đối tác đầu tư cho 41 dự án ở Việt Nam.

Trong đó, có 12 dự án sản xuất và phân phối điện, 4 dự án dầu khí, 5 dự án khai khoáng, 5 dự án luyện kim, 5 dự án hóa chất, 3 dự án cơ khí và 7 dự án thuộc lĩnh vực công nghiệp nhẹ và dịch vụ: viễn thông, đào tào, dệt may, nhựa, và thuốc lá…

Điều đáng chú ý là, 41 dự án này đều là dự án kinh tế trọng điểm, hoặc dự án thượng nguồn, liên quan mật thiết tới tài nguyên quốc gia hoặc an ninh năng lượng.

Đồng thời, chủ đầu tư đều là trụ cột kinh tế Việt Nam như Tập đoàn Than – Khoáng sản, Tập đoàn Dầu khí, Tập đoàn Điện lực, Tổng công ty Thép, Tổng công ty Hóa chất…

Nhiệt điện Hải Phòng do Trung Quốc làm tổng thầu, bị chậm tiến độ 2 năm. Ảnh: Công ty Nhiệt điện Hải Phòng.

Cũng theo thống kê sơ bộ này, lĩnh vực điện của Việt Nam thu hút các nhà thầu Trung Quốc nhiều nhất, vì tổng số dự án là áp đảo so với các ngành khác.

Trong đó, nổi danh nhiều nhất và gắn với các gói thầu “tỷ đô” là Tập đoàn điện khí Thượng Hải – Trung Quốc (SEC) và Tập đoàn Đông Phương Trung Quốc.

Năm 2007, SEC đã nhận thầu EPC cho cả  2 công trình nhiệt điện Quảng Ninh 1 và Quảng Ninh 2 với giá trị mỗi gói EPC khoảng trên 400 triệu USD.

Đến tháng 10/2009, SEC tiếp tục được EVN tín nhiệm với gói thầu khổng lồ hơn, trị giá 1,3 tỷ USD tại dự án  nhiệt điện Vĩnh Tân 2.

Tương tự, Tập đoàn Đông Phương Trung Quốc liên doanh với Marubeni Nhật Bản hồi năm 2009, chỉ nhận gói thầu tới 500 triệu USD ở dự án nhiệt điện Hải Phòng 1. Song, đến tháng 3/2010, tập đoàn này đã tiếp tục trúng gói thầu EPC trị giá tới 1,4 tỷ USD tại dự án nhiệt điện Duyên Hải 1.

Song, có lẽ, gói thầu khổng lồ nhất phải là gói EPC cho dự án Trung tâm nhiệt điện Kiên Lương do Tập đoàn tư nhân Tân Tạo làm chủ đầu tư.  Gói thầu này trị giá tới gần 2 tỷ USD và thuộc về Tập đoàn China Huadian Engineering (CHEC) của Trung Quốc, vừa được ký hồi tháng 7/2010.

Bên cạnh đó, những “thương hiệu Trung Quốc” quen thuộc trong ngành điện Việt Nam từ năm 2007-2008, phải kể đến là Tập đoàn Cáp Nhĩ Tân (HPE), Tập đoàn xây dựng Chengda, SFECO, Tổng công ty thiết bị nặng Trung Quốc (CHMC). Ở vai trò mua bán và đầu tư điện, không thể không nhắc tới công ty Vân Nam Trung Quốc.

Lĩnh vực hấp dẫn thứ 2 ở Việt Nam và đến nay, gần như 100% gói thầu EPC đều do Trung Quốc chiếm lĩnh là khai khoáng nhôm và bauxit.

Công trường bauxit nhôm Lâm Đông cũng chậm tiến độ (ảnh: tainguyenmoitruong.com.vn)

Ở lĩnh vực này, công ty TNHH công trình quốc tế nhôm Trung Quốc (Chalieco) đã gắn bó với tổ hợp Bauxit nhôm Lâm Đồng của TKV với giá trị gói thầu EPC là 466 triệu USD. Đây cũng là dự án “khủng” nhất của ngành khai khoáng Việt Nam, tổng vốn đầu tư 8.000 tỷ đồng, hứa hẹn một ngành công nghiệp nhôm sáng lạn trong tương lai.

Chỉ 2 năm sau, mặc dù việc triển khai dự án trên chậm tiến độ, song Chalieco vẫn tiếp tục nhận được sự “sủng ái” của TKV khi lại được ký hợp đồng trực tiếp nhận thầu ở dự án Alumin Nhân Cơ – Đăk Nông với trị giá lớn hơn: 499,2 triệu USD.

Trong lĩnh vực hóa chất, nổi bất nhất vẫn là dự án xây dựng nhà máy phân đạm Cà Mau do PVN làm chủ đầu tư, cũng do liên danh nhà thầu Trung Quốc gồm Wuhan Engieering Co (WEC) và China National Machinery Import and Export Copr. (CMC) thực hiện. Gói EPC này có giá trị tới 575 triệu USD.

Ngoài ra, làm EPC ở lĩnh vực luyện kim cho Việt Nam, khai thác quặng sắt, có Tập đoàn khoa học và thương mại luyện kim Trung quốc MCC, Gang thép Côn Minh, ở lĩnh vực dầu khí là sự xuất hiện của Tập đoàn Quốc gia hải dương Trung quốc CNOOC, Tập đoàn A Xin Ao Trung Quốc, Tập đoàn CMG…

Trung Quốc sẽ “hút” hàng tỷ USD của Việt Nam?

Trung Quốc luôn là thị trường nhập siêu lớn nhất của Việt Nam. 6 tháng đầu năm nay, Việt Nam đã nhập siêu hàng hóa từ nước này tới 6,2 tỷ USD, chiếm 80% tổng mức nhập siêu từ các nước.

Tuy nhiên, với phác thảo trên thì thứ “hàng hóa” mà chúng ta đang nhập siêu từ Trung Quốc với giá trị kim ngạch khủng khiếp nhất chính là các gói thầu EPC.

Hồi năm ngoái, Hiệp hội cơ khí Việt Nam đã gửi văn bản tới Thủ tướng Chính phủ phân tích về sự thua thiệt khi để nước ngoài lấn sân “thị trường EPC”.

Hiệp hội này đã ước tính, ba ngành điện, xi măng và alumin của Việt Nam trong giai đoạn đến 2025, sẽ cần tới khoảng 107 tỷ USD để đầu tư mua máy móc, thiết bị, dây chuyền sản xuất.

Trong lĩnh vực đầu tư và xây dựng, mỗi năm, chúng ta phải thực hiện một khối lượng từ 25-30 tỷ USD, chiếm 35% GDP quốc gia và trong đó, sẽ phải nhập 10-12 tỷ USD tiền vật tư, thiết bị.

Tiếc thay, với cơ chế đấu thầu ở Việt Nam thực chất là đấu thầu về giá, không có nhà thầu nào có thể vượt qua các nhà thầu Trung Quốc, hiệp hội này khẳng định.

Theo luật của Việt Nam, ở giai đoạn 1 sơ tuyển năng lực và kinh nghiệm, các nhà thầu đều vượt qua. Kể cả nhà thầu không có kinh nghiệm thì có thể thuê tư vấn có kinh nghiệm thầu, hoặc một số nhà thầu liên danh có đủ năng lực kinh nghiệm thầu.

Tuy nhiên, ở giai đoạn 2 là đấu giá thương mại thì không ai cạnh tranh nổi với nhà thầu Trung Quốc.

Nhìn từ góc độ “lợi nhuận”, Hiệp hội cơ khí cho rằng, khi các đối tác nước ngoài như Trung Quốc thực hiện, thì 100% công việc tại dự án là “nhập khẩu”, từ lao động phổ thông như nấu ăn, vệ sinh, bảo vệ, cho đến kỹ sư, công nhân, lắp máy… và vật tư. Vô hình chung, chúng ta đã tạo công ăn việc làm và GDP cho nước bạn và làm gia tăng nhập siêu.

Còn nhìn từ góc độ đánh giá chất lượng, ông Tạ Văn Hường, Vụ trưởng Vụ năng lượng, Bộ Công Thương khẳng định: “Ước 90% các nhà máy nhiệt điện than trong Qui hoạch 6 đều do Trung Quốc làm”.

Khi mở thầu các dự án điện, giá thầu của các nhà đầu tư Trung Quốc quá hấp dẫn. Nếu 1 nước G7 bỏ thầu với suất đầu tư là hơn 2000 USD/kWh thì ở dự án của Trung Quốc, chỉ khoảng 1000 USD/kWh.”

Và khi đó, với một mức giá rẻ như vậy, cộng với cam kết về năng lực, kinh nghiệm của nhà thầu, thì không có lý do gì mà Việt Nam “từ chối” hồ sơ của họ, nhất là khi chúng ta luôn thiếu vốn làm điện”, ông Hường chia sẻ.

Trúng thầu rất hoành tráng và “ồ ạt” có mặt ở khắp đại công trường Việt Nam. Dường như, không một công trình trọng điểm kinh tế nào của Việt Nam mà lại “vắng bóng” đối tác Trung Quốc.

Song theo rà soát của Bộ Công Thương, tình trạng nhà thầu Trung Quốc làm chậm tiến độ các dự án trên là phổ biến, trong khi chất lượng thiết bị, công nghệ xét cho cùng, vẫn rất cách biệt so với các nước G7./.

Trung Quốc lại rất khiêm tốn trong vai trò là nhà đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Tính đến 20/7/2010, Trung Quốc đã đầu tư vào Việt Nam 733 dự án, với tổng vốn đăng ký là 3,17 tỷ USD trong đó, vốn điều lệ là 1,4 tỷ USD. So với hơn 188 tỷ USD vốn FDI đổ vào Việt Nam (còn hiệu lực), FDI của Trung Quốc chỉ chiếm có 1,5% và xếp thứ 14 trong số 91 quốc gia.

Trong 7 tháng đầu năm 2010, vốn FDI của Trung Quốc vào Việt Nam khoảng 307 triệu USD, đứng thứ 7 trong số 41 quốc gia.

Cập nhật lúc: 7/31/2010 5:30:59 PM (GMT+7)

Phạm Huyền

(http://vnr500.vietnamnet.vn/content.aspx?id=872)

Tại sao Trung Quốc không muốn nâng giá đồng nhân dân tệ

May 9th, 2010 No comments

Việc Trung Quốc không muốn thả nổi tỷ giá đồng nhân dân tệ sẽ không chỉ ảnh hưởng đến Mỹ, đó là nguồn gốc của nhiều sự bất ổn và mất cân bằng trên thế giới.

Sự ngại ngần của Trung Quốc trong việc để biến động trên thị trường quyết định tỷ giá của đồng nhân dân tệ là một điều mà cả Mỹ và Trung Quốc đều không muốn nó vượt khả năng kiểm soát.

Trung Quốc cho biết nước này điều chỉnh tỷ giá đồng nhân dân tệ với một số loại tiền khác thuộc giỏ tiền tệ thế nhưng nếu trên thực tế có một giỏ, đồng USD sẽ còn lâu mới là đối trọng lớn nhất.

Lịch sử của việc “thả nổi có điều chỉnh” đồng nhân dân tệ của Trung Quốc được chia thành 2 khoảng thời gian chính: từ tháng 7/2005 đến tháng 7/2008 khi đồng nhân dân tệ tăng giá 21% – đồng nhân dân tệ được neo giá từ từ so với đồng USD, từ tháng 7/2008 đến nay khi đồng nhân dân tệ được neo trở lại ở tỷ giá 6,83 nhân dân tệ/USD.

Tháng 7/2005, Trung Quốc ngưng việc neo đồng nhân dân tệ với đồng USD đã kéo dài suốt 1 thập kỷ trước đó, Trung Quốc khăng khăng nước này đang hoàn thiện cơ chế tỷ giá thế nhưng sự thiếu linh hoạt trong suốt 1 năm qua khiến thế giới không khỏi tức giận.

Giới chỉ trích người Mỹ, đặc biệt là những nhóm vận động hành lang lớn, kêu ca rằng Trung Quốc đã ngăn đồng nhân dân tệ tăng giá bất chấp việc vị thế của kinh tế nước này trong kinh tế toàn cầu ngày một đi lên.

Trung Quốc cho biết tỷ giá hối đoái ổn định là yếu tố cần thiết hỗ trợ cho xuất khẩu đang ngày một đi xuống và giúp mang đến sự ổn định cho kinh tế toàn cầu.

Tại sao Mỹ phản đối chính sách của Trung Quốc?

Chính quyền Tổng thống Obama lo lắng khi chính sách của Trung Quốc không đi theo sự điều chỉnh bình thường của thị trường – đó là đồng tiền của những nền kinh tế đang nổi ngày một tăng giá và vì thế hàng hóa của nước đó trở nên đắt đỏ hơn đối với người nước ngoài.

Hậu quả, Trung Quốc thu được rất nhiều tiền từ thặng dư thương mại cũng như dự trữ ngoại tệ ngày càng phình to, tiền đổ vào Trung Quốc bởi nước này bán được rất nhiều hàng trên khắp thế giới.

Đây có phải chỉ là vấn đề của riêng nước Mỹ?

Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) đã hối thúc Trung Quốc chấp thuận sự linh hoạt tỷ giá như một yếu tố hỗ trợ cân bằng tăng trưởng kinh tế toàn cầu và giúp chính Trung Quốc có sự tự chủ cao hơn trong việc đưa ra chính sách tiền tệ.

Nhiều nước châu Âu cũng gây sức ép buộc Trung Quốc để đồng nhân dân tệ tăng giá, nhiều nước khác khi chứng kiến các gian hàng của họ ngập tràn hàng Trung Quốc cũng đã “than trời”.

Thống đốc Ngân hàng Trung ương Canada gần đây đưa ra nhận xét: “Họ đang mạo hiểm với chính sách này. Đó chính là nguồn gây ra một số vấn đề và sự mất cân bằng của kinh tế toàn cầu.”

Điều gì sẽ xảy ra nếu đồng nhân dân tệ tăng giá?

Trên lý thuyết, đồng nhân dân tệ tăng giá sẽ khiến hàng hóa của Trung Quốc bán ra trên khắp thế giới tăng giá. Nếu giá tăng đều đặn, hàng hóa của nước khác sẽ trở thành lựa chọn mới của khách hàng. Một số người Mỹ hy vọng công ty nội địa hiện nay đang cho biết họ không thể cạnh tranh sẽ quyết định họ có thể tăng được thị phần xuất khẩu và nhờ thế đẩy mạnh sản xuất, tuyển dụng. Nếu người tiêu dùng Trung Quốc có đồng nhân dân tệ mạnh, họ sẽ nhập khẩu nhiều hơn, thặng dư thương mại Trung Quốc có thể biến thành thâm hụt thương mại.

Trên thực tế, dù từ năm 2005 đến năm 2008, đồng nhân dân tệ tăng giá 21% so với đồng USD, những bên mua hàng của thế giới, thông thường là công ty nước ngoài như Wal-Mart yêu cầu chi phí hàng hóa thấp và bên cung hàng vẫn ở mức thấp nhờ năng suất lao động tăng.

Các chuyên gia thường coi thặng dư thương mại Trung Quốc có tính cấu trúc, đó là nói đến nguồn vốn giá rẻ và hoạt động đầu tư quá mức, sản xuất thừa và đẩy hàng đi xuất khẩu. Cải cách của Trung Quốc bao gồm xây dựng hệ thống an sinh xã hội tốt chứ không hẳn chỉ là để đồng nhân dân tệ tăng giá, những chính sách trên là cần thiết để kích thích nhu cầu nội địa và hạn chế thặng dư thương mại tăng quá cao.

Trung Quốc liệu có “xả” nợ Mỹ?

Dự trữ ngoại hối của Trung Quốc lên mức 2,27 nghìn tỷ USD, dự trữ lớn nhất thế giới. Phần lớn chuyên gia cho rằng khoảng 2/3 dự trữ trên đầu tư vào tài sản được định giá bằng USD. Trung Quốc là nước nắm giữ Trái phiếu chính phủ Mỹ nhiều nhất, tính đến cuối tháng 6/2009, Trung Quốc nắm giữ ít nhất 776,4 tỷ USD nợ chính phủ Mỹ.

Các chuyên gia cho rằng việc nắm quá nhiều tài sản USD đã mang đến cho Trung Quốc một công cụ ngăn Mỹ có thể yêu cầu bất kỳ sự thay đổi nào liên quan đến chính sách tỷ giá đồng nhân dân tệ bằng việc đe dọa sẽ ngừng mua nợ và có thể bán đi số tài sản đang nắm giữ.

Trung Quốc thực tế chưa bao giờ làm điều đó dù đã nhiều năm nay tuyên bố sẽ đa dạng dự trữ ngoại tệ. Trung Quốc, về phía họ, thường lo lắng về những gánh nặng nợ ngày một phình to của chính phủ Mỹ, bởi đồng USD yếu khiến giá trị các khoản đầu tư vào tài sản Mỹ giảm.

Ngoại trừ khả năng về một cuộc chiến thương mại, Trung Quốc sẽ không bao giờ bán tháo số tài sản của họ bởi điều này sẽ khiến thị trường chấn động và chỉ khiến số tài sản họ đang nắm giữ tiếp tục mất giá trị.

Thâm hụt ngân sách ngày một phình to của Mỹ đồng nghĩa với họ cần nước ngoài mua nợ của họ nhiều hơn bao giờ hết thế nhưng ngược đời là quy mô phát hành đồng nghĩa với thị phần mua lượng nợ phát hành mới của Trung Quốc đang giảm dần. Hồi phục từ khủng hoảng, người Mỹ sẽ tiết kiệm hơn, đối tượng nội địa mua nợ Mỹ tăng lên, nước Mỹ ít chịu ảnh hưởng từ thay đổi của nhu cầu nước ngoài.

Nếu trái phiếu Bộ Tài chính Mỹ bị bán tháo, điều gì sẽ xảy ra?

Nếu đối tượng mua gom nhiều nợ Mỹ nhất – Trung Quốc bán số nợ đi hoặc tuyên bố không mua thêm, đồng USD sẽ chịu ảnh hưởng tức thì. Một trong những tuyên bố mạnh mẽ nhất của Mỹ về vị thế của đồng USD trong vai trò đồng tiền dự trữ của thế giới chính là nước này sở hữu thị trường vốn có tính thanh khoản cao nhất thế giới. Nay nếu đối tượng mua nợ Mỹ lớn nhất ngưng lại, tuyên bố này sẽ không còn giá trị, vị thế của USD vốn đã chịu nhiều chỉ trích thì nay sẽ lung lay hơn nữa.

Theo Reuters-CafeF