Archive

Posts Tagged ‘nhân dân tệ’

Bản chất cuộc chiến tỷ giá Mỹ – Trung

May 9th, 2010 No comments

Trong chuyến công du sắp tới tại Indonesia, Tổng thống Obama sẽ đẩy mạnh việc xây dựng một khu vực tự do mậu dịch khu vực Thái Bình Dương để cạnh tranh, ảnh hưởng với Hiệp định mậu dịch tự do giữa Trung Quốc và ASEAN…

Dù áp lực tăng giá đồng NDT ngày càng lớn, nhưng Bắc Kinh vẫn cân nhắc trong việc điều chỉnh tỷ giá đồng nội tệ. Không chỉ liên quan tới yếu tố kinh tế, đồng NDT được định hướng sử dụng như một vũ khí trên nhiều lĩnh vực.

Ngày càng nhiều sức ép

Ngay từ những năm đầu của thế kỷ XXI, cùng với sự tăng trưởng thần kỳ của kinh tế Trung Quốc, đồng NDT luôn chịu sức ép phải tăng giá từ Mỹ và phương Tây. Để dung hòa lợi ích, ngày 21/7/2005, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc đã điều chỉnh tỷ giá đồng nhân dân tệ (NDT) từ mức 8,2765 USD/NDT (1 USD ăn 8,2765 NDT) lên mức 8,11 USD/NDT.

Đồng thời, Trung Quốc cũng tuyên bố chấm dứt gần 1 thập kỷ cố định tỷ giá đồng NDT vào đồng đôla Mỹ trong một khung dao động rất hẹp là 8,26-8,28 USD/NDT (kể từ năm 1996) để chuyển sang cơ chế tỷ giá mới linh hoạt hơn, quản lý tỷ giá đồng tiền dựa trên sự biến động của một rổ các đồng tiền của các nước đối tác thương mại chính của Trung Quốc.

Từ đó đến nay, đồng tiền này vẫn chịu sức ép tăng giá và sức ép đó gia tăng tùy vào từng thời điểm cụ thể. Giai đoạn 2008 – 2009, khi thế giới phải đối mặt với cuộc khủng hoảng kinh tế tài chính, sức ép này tạm thời lắng dịu. Tuy nhiên, khi kinh tế thế giới đang có dấu hiệu hồi phục và tăng trưởng trở lại thì cuộc chiến tỷ giá giữa Mỹ và Trung Quốc đang có dấu hiệu căng thẳng trở lại.

Ngày 17/3/2010, Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) đã lên tiếng ủng hộ Mỹ trong việc kêu gọi Trung Quốc xem xét nâng giá trị NDT. Giám đốc điều hành IMF Dominique Strauss-Kahn nói trước Nghị viện châu Âu tại Brussels: “Trong vài trường hợp, không thể tránh khỏi việc thay đổi tỷ giá. NDT của Trung Quốc hiện ở mức quá thấp vì thế cần định giá lại để giúp cân bằng cán cân thanh toán”. Trước đó, Ngân hàng Thế giới (WB) đã thúc giục Trung Quốc nâng giá trị NDT để giảm lạm phát và giảm sức nóng của nền kinh tế mà tổ chức này dự báo năm nay sẽ đạt mức 9,5%.

Trong phiên điều trần tại Hạ viện ngày 24/3/2010 vừa qua, nhiều nhà lập pháp và chuyên gia Mỹ đã yêu cầu chính quyền Tổng thống Barack Obama tiến hành các biện pháp đa phương để chống lại chính sách tiền tệ bị cho là không linh hoạt của Trung Quốc. Các nghị sĩ Mỹ cho rằng Washington cần đưa vấn đề tỉ giá đồng nhân dân tệ ra các diễn đàn quốc tế như Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), Ngân hàng Thế giới (WB), hay nhóm G-20 để tận dụng sự hỗ trợ của các nước châu Âu và châu Á cũng quan ngại về đồng NDT.

Tại sao Mỹ lại gia tăng sức ép với Trung Quốc?

Thứ nhất, Mỹ cho rằng Trung Quốc luôn cố tình định giá đồng NDT thấp hơn so với giá trị thực của nó để hưởng lợi trong xuất khẩu hàng hóa sang Mỹ. Quốc hội Mỹ dưới thời Tổng thống Bush cũng đã từng yêu cầu Bắc Kinh tăng tỉ giá đồng NDT. Từ tháng 7/2005 đến đầu năm 2008, Trung Quốc cũng đã có điều chỉnh tỉ giá đồng tiền của mình và tổng cộng lên được 20% so với đồng USD.

Nhưng đồng USD lại mất giá và cuộc suy thoái kinh tế thế giới năm 2008 đã khiến Bắc Kinh neo đồng NDT vào đồng tiền Mỹ với tỉ giá thấp để dùng xuất khẩu làm động lực tăng trưởng. Và nay vấn đề này lại gây khó khăn cho một nước Mỹ đang cần đẩy mạnh xuất khẩu và hạn chế nhập siêu. Mỹ hiện bị nhập siêu hơn 800 tỉ USD và nặng nhất với Trung Quốc. Tỉ lệ thất nghiệp ở Mỹ đang ở mức rất cao: 9,7%.

Trong thông điệp Liên bang đầu năm 2010, Tổng thống Obama thông báo kế hoạch tăng xuất khẩu gấp đôi từ nay cho đến 2015, nhằm tạo thêm 2 triệu việc làm cho người dân Mỹ. Như vậy từ nay, xuất khẩu sẽ trở thành một mục tiêu nữa của chính trị và ngoại giao Mỹ.

Thứ hai, Mỹ cần gia tăng sức ép để các chính khách Mỹ tranh thủ lá phiếu cử tri vào tháng 11 tới. 2010 là năm nước Mỹ có kỳ bầu cử nên các nghị sĩ phải chứng tỏ rằng họ quan tâm tới việc làm của người dân và quyền lợi doanh nghiệp.

Cho nên, cả hành pháp và lập pháp Mỹ đều muốn nâng sức cạnh tranh của Mỹ và ngăn ngừa khả năng cạnh tranh của Trung Quốc bằng hối suất thấp. Điều này càng được thúc đẩy bởi Đảng Dân chủ luôn có chủ trương bảo hộ mậu dịch do sức ép của các nghiệp đoàn đồng thời trong lúc đang bị thất thế, họ cũng cần phải tranh thủ từng lá phiếu.

Thứ ba, Mỹ muốn gây áp lực mạnh hơn đối với đồng NDT kết hợp cùng một loạt các chính sách ngoại giao khác để tăng cường ảnh hưởng Đông Nam Á, kiềm chế Trung Quốc. Trong chuyến công du sắp tới tại Indonesia, Tổng thống Obama sẽ đẩy mạnh việc xây dựng một khu vực tự do mậu dịch khu vực Thái Bình Dương để cạnh tranh, ảnh hưởng với Hiệp định mậu dịch tự do giữa Trung Quốc và ASEAN.

Tận dụng thời cơ, Mỹ nêu lý do xuất khẩu để mở ra chiến lược bao vây Trung Quốc với hàng loạt quyết định gần đây như Mỹ tranh thủ các nước Đông Nam Á và 4 nước trong lưu vực sông Mekong hay bán vũ khí cho Đài Loan… thì điều này sẽ gây bất lợi cho Trung Quốc.

Phản ứng của Trung Quốc

Kết thúc phiên họp Quốc hội kỳ 3 khóa 11 vừa qua, Thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo khẳng định “ý chí sắt thép” của Trung Quốc về các vấn đề Tây Tạng, Đài Loan và cho rằng chính Mỹ mới phải bày tỏ thiện chí thay vì gây mâu thuẫn về mậu dịch và tỉ giá đồng NDT. Thủ tướng Ôn Gia Bảo cho rằng cuộc khủng hoảng kinh tế Mỹ vừa qua là do chính họ gây ra vì thiếu khả năng quản lý nền kinh tế.

Việc kinh tế thế giới và Mỹ thoát khỏi báo động đỏ là nhờ vào Trung Quốc, do mức tăng trưởng cao của nước này trong năm 2009. Thâm hụt thương mại của Mỹ hiện nay với Trung Quốc bắt nguồn từ sự toàn cầu hóa: 60% lượng hàng hóa Trung Quốc xuất khẩu vào Mỹ là của các công ty nước ngoài có cơ xưởng tại Trung Quốc… Thủ tướng Trung Quốc kết luận: sẽ không có lý do nào để đánh giá lại đồng NDT. Và theo ông việc chỉ tập trung vào đồng NDT sẽ không giúp giải quyết các tranh chấp thương mại.

Tiếp đó, ngày 24/3, tại một hoạt động diễn ra ở thủ đô Washington (Mỹ) do giới công thương Mỹ tổ chức, Thứ trưởng Bộ Thương mại Trung Quốc Chung Sơn tuyên bố: “Tăng giá đồng NDT không phải là phương thuốc hữu hiệu để có thể giải quyết tình trạng mất cân bằng trong quan hệ thương mại Trung-Mỹ”.

Vai trò quốc tế của đồng NDT liên tục nâng cao có một hậu quả nghịch lý, nó đẩy đồng NDT lên cao, và đồng USD do ít người mua đã bị hạ xuống. Đồng NDT càng tăng giá, Ngân hàng Trung ương Trung Quốc càng phải mua thêm công trái phiếu của Mỹ để tránh phải định giá lại đồng tiền quốc gia. Như vậy, theo đúng lý thuyết, Bắc Kinh phải chấp nhận tăng giá đồng NDT và cuối cùng chấp nhận đồng tiền này có khả năng chuyển đổi.

Trong khi các lý do kinh tế cho thấy sự điều chỉnh đồng tiền nước này ngày gần hơn thì các lý do chính trị lại không cho phép, đặc biệt trong quan hệ với Mỹ. Những bất đồng mới nảy sinh gần đây lại làm bang giao hai nước tiếp tục nóng lên. Với vị thế hiện có, lãnh đạo Bắc Kinh không muốn Mỹ gây ra sức ép khiến Trung Quốc phải nhượng bộ, đặc biệt trong vấn đề nhạy cảm liên quan tới Đài Loan và Tây Tạng.

Do đó, nếu có sự thay đổi đồng NDT thì có lẽ không phải một sớm một chiều. Hay nói cách khác, Bắc Kinh sẽ tìm cách đi ngược lại những gì chính phủ Mỹ yêu cầu, ít nhất cho đến khi những căng thẳng ngoài vấn đề kinh tế được giải quyết.

Theo một số nhà phân tích, vào quý II tới đây, Trung Quốc có thể định lại dần tỷ giá đồng NDT. Điều này tác động tiêu cực trên sức cạnh tranh của Trung Quốc nhưng bù lại có thể giúp Bắc Kinh tạo thêm ảnh hưởng trên trường quốc tế. Tăng mạnh và nhanh tỷ giá đồng nội tệ sẽ làm giảm khối dự trữ ngoại tệ bằng USD của Trung Quốc.

Cuộc chiến sẽ đi về đâu?

Sức ép nội tại của cả Trung Quốc và Mỹ đã đẩy hai cường quốc thế giới tiến tới bờ vực của một cuộc chiến thương mại quy mô lớn khó tránh khỏi trong thời gian tới. Trong cuộc chiến ấy, Mỹ đã bắt đầu nhận được sự ủng hộ của các đồng minh châu Âu cũng như các tổ chức tài chính hàng đầu của thế giới như Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB). Cuộc chiến này rồi sẽ đi về đâu?

Theo các nhà bình luận, nếu Trung Quốc không tăng giá đồng NDT, Mỹ sẽ đơn phương áp các biện pháp trừng phạt với hàng nhập khẩu của Trung Quốc nhưng Bắc Kinh cũng sẽ trả đũa như vụ lốp xe hơi hồi năm ngoái và như vậy cả hai bên đều bị thiệt. Còn nếu Mỹ nhờ IMF, WB hay WTO can thiệp thì xem ra giải pháp này rất khó khả thi vì cơ chế của các tổ chức này.

Mặt khác, khi lấy lòng các nghiệp đoàn hòng nhận được sự ủng hộ đối với các chính sách trong nước, ông Obama lại làm mất lòng Bắc Kinh trong khi Mỹ đang cần Trung Quốc giúp đỡ về những vấn đề như thay đổi khí hậu, thương thuyết về vũ khí hạt nhân với CHDCND Triều Tiên và Iran và vấn đề kinh tế toàn cầu.

Trong khi đó, điều mà nhiều nhà kinh tế Mỹ băn khoăn nhất hiện nay chính là Trung Quốc đang là chủ nợ lớn nhất của Mỹ. Với lợi thế nắm giữ hơn 1.000 tỷ trái phiếu của Bộ Tài chính Mỹ, Trung Quốc có lợi thế trong các cuộc đàm phán về kinh tế với Mỹ. Nhiều nhà phân tích của Mỹ còn lo ngại khả năng từ chỗ lệ thuộc vào chủ nợ Trung Quốc, Mỹ sẽ lệ thuộc vào nhiều vấn đề khác, kể cả an ninh.

Trong vụ Mỹ bán vũ khí cho lãnh thổ Đài Loan (Trung Quốc) vừa qua, nhiều tiếng nói từ Trung Quốc kêu gọi trả đũa bằng cách bán phá giá trái phiếu của Bộ Tài chính Mỹ do Trung Quốc nắm giữ. Tuy nhiên, Trung Quốc cũng sẽ phải tính toán nếu bán phá giá cổ phiếu của Mỹ như vậy, số tiền thu về của họ cũng sẽ bị giảm mạnh, điều mà bất cứ chủ nợ nào cũng không muốn.

Ở khía cạnh nào đó, việc cung cấp tài chính của Trung Quốc cho Mỹ thông qua việc mua trái phiếu chính phủ đã tạo thuận lợi cho chính sách phục hồi kinh tế và giải quyết các vấn đề mà Mỹ đang phải đối mặt. Tuy nhiên, chính việc cung cấp tài chính này cũng làm ảnh hưởng đến sản xuất hàng hóa và dịch vụ nội địa và về lâu dài sẽ làm suy yếu vai trò toàn cầu của Mỹ.

Như vậy, khả năng của Chính phủ Mỹ đưa ra các quyết định liên quan đến thương mại và tài chính quốc tế thời gian tới sẽ bị hạn chế bởi sự phụ thuộc về tài chính từ Trung Quốc.

Nhưng vấn đề mấu chốt không phải là do Mỹ thiếu sức mạnh để đối phó, mà là điều ràng buộc giữa hai nền kinh tế này là quá lớn: Mỹ cần tiền của Trung Quốc còn Trung Quốc lại cần thị trường của Mỹ. Cuộc chiến sắp tới sẽ phức tạp nhưng cuối cùng nó cũng “bất phân thắng bại” vì cả hai bên đều cần duy trì quan hệ đôi bên cùng có lợi.

(Theo Bee.net.vn – Báo khoa học đời sống Online)

Tại sao Trung Quốc không muốn nâng giá đồng nhân dân tệ

May 9th, 2010 No comments

Việc Trung Quốc không muốn thả nổi tỷ giá đồng nhân dân tệ sẽ không chỉ ảnh hưởng đến Mỹ, đó là nguồn gốc của nhiều sự bất ổn và mất cân bằng trên thế giới.

Sự ngại ngần của Trung Quốc trong việc để biến động trên thị trường quyết định tỷ giá của đồng nhân dân tệ là một điều mà cả Mỹ và Trung Quốc đều không muốn nó vượt khả năng kiểm soát.

Trung Quốc cho biết nước này điều chỉnh tỷ giá đồng nhân dân tệ với một số loại tiền khác thuộc giỏ tiền tệ thế nhưng nếu trên thực tế có một giỏ, đồng USD sẽ còn lâu mới là đối trọng lớn nhất.

Lịch sử của việc “thả nổi có điều chỉnh” đồng nhân dân tệ của Trung Quốc được chia thành 2 khoảng thời gian chính: từ tháng 7/2005 đến tháng 7/2008 khi đồng nhân dân tệ tăng giá 21% – đồng nhân dân tệ được neo giá từ từ so với đồng USD, từ tháng 7/2008 đến nay khi đồng nhân dân tệ được neo trở lại ở tỷ giá 6,83 nhân dân tệ/USD.

Tháng 7/2005, Trung Quốc ngưng việc neo đồng nhân dân tệ với đồng USD đã kéo dài suốt 1 thập kỷ trước đó, Trung Quốc khăng khăng nước này đang hoàn thiện cơ chế tỷ giá thế nhưng sự thiếu linh hoạt trong suốt 1 năm qua khiến thế giới không khỏi tức giận.

Giới chỉ trích người Mỹ, đặc biệt là những nhóm vận động hành lang lớn, kêu ca rằng Trung Quốc đã ngăn đồng nhân dân tệ tăng giá bất chấp việc vị thế của kinh tế nước này trong kinh tế toàn cầu ngày một đi lên.

Trung Quốc cho biết tỷ giá hối đoái ổn định là yếu tố cần thiết hỗ trợ cho xuất khẩu đang ngày một đi xuống và giúp mang đến sự ổn định cho kinh tế toàn cầu.

Tại sao Mỹ phản đối chính sách của Trung Quốc?

Chính quyền Tổng thống Obama lo lắng khi chính sách của Trung Quốc không đi theo sự điều chỉnh bình thường của thị trường – đó là đồng tiền của những nền kinh tế đang nổi ngày một tăng giá và vì thế hàng hóa của nước đó trở nên đắt đỏ hơn đối với người nước ngoài.

Hậu quả, Trung Quốc thu được rất nhiều tiền từ thặng dư thương mại cũng như dự trữ ngoại tệ ngày càng phình to, tiền đổ vào Trung Quốc bởi nước này bán được rất nhiều hàng trên khắp thế giới.

Đây có phải chỉ là vấn đề của riêng nước Mỹ?

Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) đã hối thúc Trung Quốc chấp thuận sự linh hoạt tỷ giá như một yếu tố hỗ trợ cân bằng tăng trưởng kinh tế toàn cầu và giúp chính Trung Quốc có sự tự chủ cao hơn trong việc đưa ra chính sách tiền tệ.

Nhiều nước châu Âu cũng gây sức ép buộc Trung Quốc để đồng nhân dân tệ tăng giá, nhiều nước khác khi chứng kiến các gian hàng của họ ngập tràn hàng Trung Quốc cũng đã “than trời”.

Thống đốc Ngân hàng Trung ương Canada gần đây đưa ra nhận xét: “Họ đang mạo hiểm với chính sách này. Đó chính là nguồn gây ra một số vấn đề và sự mất cân bằng của kinh tế toàn cầu.”

Điều gì sẽ xảy ra nếu đồng nhân dân tệ tăng giá?

Trên lý thuyết, đồng nhân dân tệ tăng giá sẽ khiến hàng hóa của Trung Quốc bán ra trên khắp thế giới tăng giá. Nếu giá tăng đều đặn, hàng hóa của nước khác sẽ trở thành lựa chọn mới của khách hàng. Một số người Mỹ hy vọng công ty nội địa hiện nay đang cho biết họ không thể cạnh tranh sẽ quyết định họ có thể tăng được thị phần xuất khẩu và nhờ thế đẩy mạnh sản xuất, tuyển dụng. Nếu người tiêu dùng Trung Quốc có đồng nhân dân tệ mạnh, họ sẽ nhập khẩu nhiều hơn, thặng dư thương mại Trung Quốc có thể biến thành thâm hụt thương mại.

Trên thực tế, dù từ năm 2005 đến năm 2008, đồng nhân dân tệ tăng giá 21% so với đồng USD, những bên mua hàng của thế giới, thông thường là công ty nước ngoài như Wal-Mart yêu cầu chi phí hàng hóa thấp và bên cung hàng vẫn ở mức thấp nhờ năng suất lao động tăng.

Các chuyên gia thường coi thặng dư thương mại Trung Quốc có tính cấu trúc, đó là nói đến nguồn vốn giá rẻ và hoạt động đầu tư quá mức, sản xuất thừa và đẩy hàng đi xuất khẩu. Cải cách của Trung Quốc bao gồm xây dựng hệ thống an sinh xã hội tốt chứ không hẳn chỉ là để đồng nhân dân tệ tăng giá, những chính sách trên là cần thiết để kích thích nhu cầu nội địa và hạn chế thặng dư thương mại tăng quá cao.

Trung Quốc liệu có “xả” nợ Mỹ?

Dự trữ ngoại hối của Trung Quốc lên mức 2,27 nghìn tỷ USD, dự trữ lớn nhất thế giới. Phần lớn chuyên gia cho rằng khoảng 2/3 dự trữ trên đầu tư vào tài sản được định giá bằng USD. Trung Quốc là nước nắm giữ Trái phiếu chính phủ Mỹ nhiều nhất, tính đến cuối tháng 6/2009, Trung Quốc nắm giữ ít nhất 776,4 tỷ USD nợ chính phủ Mỹ.

Các chuyên gia cho rằng việc nắm quá nhiều tài sản USD đã mang đến cho Trung Quốc một công cụ ngăn Mỹ có thể yêu cầu bất kỳ sự thay đổi nào liên quan đến chính sách tỷ giá đồng nhân dân tệ bằng việc đe dọa sẽ ngừng mua nợ và có thể bán đi số tài sản đang nắm giữ.

Trung Quốc thực tế chưa bao giờ làm điều đó dù đã nhiều năm nay tuyên bố sẽ đa dạng dự trữ ngoại tệ. Trung Quốc, về phía họ, thường lo lắng về những gánh nặng nợ ngày một phình to của chính phủ Mỹ, bởi đồng USD yếu khiến giá trị các khoản đầu tư vào tài sản Mỹ giảm.

Ngoại trừ khả năng về một cuộc chiến thương mại, Trung Quốc sẽ không bao giờ bán tháo số tài sản của họ bởi điều này sẽ khiến thị trường chấn động và chỉ khiến số tài sản họ đang nắm giữ tiếp tục mất giá trị.

Thâm hụt ngân sách ngày một phình to của Mỹ đồng nghĩa với họ cần nước ngoài mua nợ của họ nhiều hơn bao giờ hết thế nhưng ngược đời là quy mô phát hành đồng nghĩa với thị phần mua lượng nợ phát hành mới của Trung Quốc đang giảm dần. Hồi phục từ khủng hoảng, người Mỹ sẽ tiết kiệm hơn, đối tượng nội địa mua nợ Mỹ tăng lên, nước Mỹ ít chịu ảnh hưởng từ thay đổi của nhu cầu nước ngoài.

Nếu trái phiếu Bộ Tài chính Mỹ bị bán tháo, điều gì sẽ xảy ra?

Nếu đối tượng mua gom nhiều nợ Mỹ nhất – Trung Quốc bán số nợ đi hoặc tuyên bố không mua thêm, đồng USD sẽ chịu ảnh hưởng tức thì. Một trong những tuyên bố mạnh mẽ nhất của Mỹ về vị thế của đồng USD trong vai trò đồng tiền dự trữ của thế giới chính là nước này sở hữu thị trường vốn có tính thanh khoản cao nhất thế giới. Nay nếu đối tượng mua nợ Mỹ lớn nhất ngưng lại, tuyên bố này sẽ không còn giá trị, vị thế của USD vốn đã chịu nhiều chỉ trích thì nay sẽ lung lay hơn nữa.

Theo Reuters-CafeF