Archive

Posts Tagged ‘Vietnam’

Chúng ta "tạo ra" tội ác mang gương mặt những đứa trẻ?

August 2nd, 2010 No comments
Tác giả: Kim Dung
Bài đã được xuất bản.: 01/08/2010 06:00 GMT+7
URL: http://tuanvietnam.net/2010-07-30-chung-ta-tao-ra-toi-ac-mang-guong-mat-nhung-dua-tre-

Chắc chắn, My “sói” và đồng bọn sẽ bị pháp luật truy tố và xử lý. Nhưng xã hội người lớn chúng ta- “tạo ra” tội ác mang gương mặt những đứa trẻ như My “sói”, thì ai sẽ truy tố?

Chuyện “thường ngày” ở xã hội

Không còn quá sốc nữa, bây giờ, mỗi lần đọc trên báo chí thông tin các vụ  bạo lực của trẻ em. Bởi bây giờ, tệ nạn xã hội, bạo lực học đường, bạo hành trẻ thơ, thật cay đắng, dường như là chuyện “thường ngày” của xã hội chúng ta. Thế nhưng, sau vụ clip các nữ sinh một trường THPT ngang nhiên đánh “hội đồng” một nữ sinh khác, mà không một ai can thiệp, được tung lên mạng còn chưa bao lâu, thì một vụ tội ác mới đây vừa được khám phá lại khiến tất cả chúng ta, những người làm cha làm mẹ, không thể không dằn vặt, day dứt.

Một nhóm tội phạm 8 tên, trong đó có 6 đứa tuổi dưới 18, nhưng đã phạm tội đặc biệt nghiêm trọng- hiếp dâm trẻ em, cưỡng đoạt tài sản và cướp tài sản. Đáng chú ý, cầm đầu băng tội phạm là một đứa bé gái, mới 14 tuổi đầu, cái tuổi của trẻ con, ăn chưa no, lo chưa tới, còn thích làm nũng cha mẹ, biệt danh My “sói”, và “người yêu” của nó mới 18 tuổi, tên là Trịnh Thăng Long.

Theo VNN (ngày 26-6-2010): “Khi My “sói” chỉ cần hô “làm luật”, thì cả bọn sẽ xông vào nạn nhân để đánh đập, doạ nạt, cưỡng đoạt tài sản và bắt các cô gái phải cởi đồ để cả bọn thực hiện hành vi bi ổi, trong lúc Long là kẻ cầm điện thoại ghi lại hình ảnh đó. Và nếu cô gái nào không vâng lời sẽ bị doạ đưa đoạn clip lên mạng internet.

Tình trạng bạo lực học đường đáng báo động

Nạn nhân gần đây nhất là cháu L (15 tuổi), đã bị bọn chúng hiếp dâm tập thể trong một nhà nghỉ. Sau đó, chúng còn lấy đi chiếc xe máy Attila màu vàng cùng điện thoại của L. Thủ đoạn của bọn chúng không có gì mới mẻ: My “Sói” thường hay lên mạng lấy những nick chat là tên con trai rồi tán tỉnh, dụ các cô gái trẻ đi chơi. Khi đã có số điện thoại và hình ảnh của các “con mồi”, My “sói” đưa hình cho đồng bọn nhận dạng rồi chỉ định một tên con trai đến điểm hẹn, trong khi những tên khác đứng cách đó không xa, sẵn sàng hỗ trợ.

Có điều khác biệt, lần này, nạn nhân bị My “sói” cho vào tròng, không phải ai xa lạ, mà là L- một cô bé bạn học cùng trường, nhưng lại bị My “sói” căm ghét nhất. “Ngay sau đó, cả bọn thay nhau giữ tay và hãm hiếp nạn nhân, trong khi Long, người yêu My “sói” cặm cụi ghi lại mọi hình ảnh từ khi nạn nhân bị ép cởi đồ…Được biết, còn có 2 cô gái khác cũng là nạn nhân của bọn này. Và hiện nay, cơ quan chức năng đang tiếp tục mở rộng điều tra vụ án.

Một điều trùng hợp ngẫu nhiên. Mới đây, sáng ngày 28-7, Bộ GD và ĐT tổ chức hội thảo về phòng ngừa từ xa tình trạng học sinh đánh nhau.  Theo thống kê của Bộ, từ đầu năm học 2009-2010 đến nay, cả nước đã xảy ra gần 1. 600 vụ học sinh đánh nhau ở cả trong và ngoài trường học, tính bình quân, cứ 5 ngày/ vụ. Không biết, vụ My “sói” có được nhắc đến tại hội thảo không, trong số hàng nghìn vụ đánh nhau được thống kê. Chắc là không, bởi hành vi tội ác của nhóm My “sói”, dù trong lứa tuổi học đường, nhưng không thuộc phạm vi xử lý của ngành.

Dù vậy, ngành GD có vô can không? Câu trả lời là không. Vì My “sói” và đồng bọn cũng từng đi học, từng chịu sự dạy dỗ của trường học, với những bài học làm người. Vậy mà ra đời, nó lại có biệt danh hung dữ- “sói”.

Nhưng nếu theo dõi hội thảo, rất tiếc phải nói rằng, hội thảo này nếu diễn ra hàng chục năm trước đây, hoặc hàng chục năm sau này, cũng vẫn thế, không giải quyết được gì, ngoài cách làm hình thức, giải pháp hình thức, và hứa hẹn cùng nhau cũng…hình thức nốt. Nhất là khi hội thảo tiếp tục hô hào khẩu hiệu: “Nói không với hiện tượng học sinh đánh nhau”(!). Nhưng học sinh có chấp nhận nói “không” hay không thì lại là chuyện khác.

Nếu bố mẹ My sói không ly hôn và không bỏ rơi My sói… Ảnh minh họa

Đương nhiên, khi xảy ra một vụ tội phạm còn vị thành niên, người lớn chúng ta và báo chí lại tiếp tục tay dao tay kéo mổ xẻ, tìm nguyên nhân. Và bài ca 3 môi trường bị “ô nhiễm” lại cất lên điệp khúc buồn bã muôn thuở: Nhà trường đổ lỗi gia đình. Gia đình đổ lỗi xã hội. Xã hội đổ lỗi nhà trường. Cái vòng đổ lỗi liên hoàn cứ luẩn quẩn loanh quanh, trong khi, tội phạm vị thành niên, bạo lực học đường ở giữa vòng vây đó vẫn tiếp tục hoành hành với gương mặt non choẹt, thậm chí vô cùng ngây thơ. Như gương mặt My “sói” là một ví dụ.

Vậy nhưng tin chắc rằng, rất ít người trong chúng ta, thành thật suy nghĩ để thú nhận, chính người lớn chúng ta mới là thủ phạm trong vụ My “sói”, và hàng trăm vụ án tội phạm vị thành niên khác.

My “sói” và người lớn chúng ta

Thật kinh sợ và rùng mình trước sự vô cảm của My “sói”, một đứa bé gái mặt non choẹt, khi nó thản nhiên chỉ huy, thản nhiên chứng kiến sự hành hạ ghê tởm của đồng bọn với cô bé bạn nó, chỉ vì bị nó “ghét cay ghét đắng”. Rùng mình và kinh sợ trước sự vô cảm của thằng Long, người yêu My “sói” thản nhiên dùng điện thoại di động quay mọi hình ảnh cô bé L bị đồng bọn thay nhau làm nhục.

Nhưng người lớn chúng ta có vô cảm không? Thực ra, người lớn chúng ta vô cảm hơn rất nhiều. Vô cảm từ trong gia đình…

Chẳng hạn như bố mẹ My “sói”. Bố mẹ My “sói” chia tay từ khi nó chưa tròn một tuổi. Đến khi hai người đều lập gia đình riêng và có em bé thì gần như cuộc sống của My “sói” bị phó mặc cho ông bà ngoại nuôi nấng. Năm 11 tuổi, ông bà mất, My “sói” trở nên bơ vơ rồi bắt đầu làm quen với các đại ca đường phố.

Con đường tội lỗi của My “sói” trượt dài từ đây…

Thế nhưng, trước khi bị bắt ít ngày, trên blog của My “sói”, người ta đọc được những dòng chữ, mà đọc kỹ vẫn thấy xót xa. Đó là tâm trạng cay đắng, bơ vơ của một đứa trẻ hư không biết bấu víu vào đâu để được sưởi ấm, vì cuộc đời này hình như từ lâu đã tàn lạnh với tâm hồn trẻ thơ của nó.

Bài viết của blog mang tựa đề Con rối (ngày 14/7): “Tại sao. Tình yêu, con đường tao đi. Những gì tao muốn. Tao lại mất tất cả thế này. Trắng tay, đắng cay, phắn ngayLúc này tao đang rất là đau khổ. Giờ đây tao muốn quay lại ngày xưa. Giờ đây tao muốn chết. Tao cần được bình yên, tao muốn được nâng niu, tao ghét phải khóc. Nhưng giờ đây nước mắt tao đã rơi quá nhiều. Tao… tao không thể không khóc… Tao sẽ vô cảm như 1 con rối. …Đời rất dở nhưng vẫn phải niềm nở”.

…Và sự vô cảm diễn ra trong đời sống xã hội còn sâu sắc hơn rất nhiều, lạnh lùng hơn rất nhiều. Vì mục đích kiếm tiền, sự vô cảm của người lớn diễn ra ngay tại các quán Internet, nơi bọn trẻ chúi đầu quên ăn quên ngủ, học những bài học bạo lực, trụy lạc đầu tiên qua các game online. Đó là cây cầu ảo bắc cho đứa trẻ bước vào tội ác thật. Chính My “sói” và đồng bọn chẳng khởi đầu hành trình vào tội ác từ một quán net đó sao?

My sói – 14 tuổi với “bảng thành tích” dày đặc

Sự vô cảm của người lớn, còn đối với ngay cả những đứa trẻ ngoan. Đó là những đứa trẻ bên sông Pôkô, cổ đeo khăn quàng đỏ, cặp sách trên vai, nét mặt căng thẳng vì phải ngày ngày treo mình, đu dây sang bên kia sông đi học. Trên cái dây cáp vô tình đó, cái chết vô nghĩa có thể xảy ra bất cứ lúc nào, nếu sơ sểnh. Tại sao sự vô cảm của người lớn chúng ta với những đứa trẻ vô tội lại tự nhiên như khí thở vậy?

My “sói” và đồng bọn có cuộc sống hoang dã, đồi bại, khi chúng chứng kiến và thay nhau cưỡng bức nạn nhân là học sinh mới 15 tuổi. Nhưng người lớn chúng ta còn đồi bại hơn nhiều. Một hiệu trưởng trường học Sầm Đức Sương (Hà Giang) cưỡng dâm chính 2 học sinh của mình, bắt các em vào con đường mại dâm, và tổ chức mại dâm, bán dâm cho người lớn, trong đó có cả ông Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Trường Tô, và không ít các quan chức cốt cán của tỉnh.

My “sói” cùng đồng bọn tổ chức ăn cắp, cưỡng đoạt tài sản của nạn nhân sau khi đã thay nhau làm nhục nhân phẩm và thân xác nạn nhân. Nhưng người lớn chúng ta còn ăn cắp trắng trợn hơn, với quy mô lớn, và tài sản ăn cắp còn kinh hoàng hơn, mà có khi lại vẫn nói chuyện nhân phẩm. Thông qua việc rút ruột ngay các công trình mang ý nghĩa chiến thắng thiêng liêng của dân tộc (Điện Biên Phủ), nhân danh những dự án PMU 18, những công trình Đại lộ Đông- Tây..v…v..và v…v

My “sói” lừa dối các nạn nhân bằng nick chat đưa họ vào bẫy, để đồng bọn ra tay, tiến hành tội ác. Nhưng người lớn chúng ta còn lừa dối người dân trắng trợn công khai, và quy mô dối trá lớn hơn nhiều.. Chúng ta lừa dối tổ tiên khi làm bánh dầy, bánh chưng “khủng” nhưng mốc, bên trong độn mút xốp, để dâng tiến Vua cha chính trong ngày giỗ trọng đại – Quốc lễ.

Ngành GD chủ quản của My “sói”, một ngành dạy con trẻ phải  trung thực, nhưng lại là ngành dối trá triền miên, bằng việc xào xáo kết quả thi cử, trình xã hội những con số tỷ lệ tốt nghiệp chót vót, trong khi chất lượng giáo dục thực chất thấp tè.  Và bằng cấp dỏm, bằng thật, học dỏm, bằng giả…lẫn lộn đến nỗi không biết ranh giới trắng đen, đen trắng ra sao trong môi trường sang trọng của trí tuệ, và sự sáng tạo.

Bị bỏ rơi từ trong gia đình. Ra xã hội, bị bao vây bởi những tấm gương xám xịt của người lớn, My “sói” và nhiều đứa trẻ vị thành niên khác làm sao thành người đây?

Chắc chắn, My “sói” và đồng bọn sẽ bị pháp luật truy tố và xử lý. Nhưng xã hội người lớn chúng ta- đang “tạo ra” tội ác mang gương mặt những đứa trẻ như My “sói”, thì ai sẽ truy tố?

Hay chính tội phạm của những đứa trẻ như My “sói’ và đồng bọn, và còn bao nhiêu kẻ phạm tội vị thành niên khác trước vành móng ngựa, sẽ “truy tố” chúng ta?

Việt Nam "nhập siêu" EPC từ Trung Quốc

August 1st, 2010 No comments

Lấn sân hầu hết lĩnh vực công nghiệp thượng nguồn

Cho đến nay, chưa có một thống kê chính thức đầy đủ nào về vai trò tổng thầu EPC của các doanh nghiệp Trung Quốc trong các công trình ở Việt Nam, song, các quan chức ngành công thương đều khẳng định, tỷ lệ trúng thầu EPC của Trung Quốc phải là 90%.

Tổng hợp sơ bộ tình hình hợp tác kinh tế Việt Nam- Trung Quốc của Bộ Công Thương hồi tháng 7/2009 cho thấy, có tới 30 doanh nghiệp Trung Quốc đang tham gia làm tổng thầu EPC hoặc là đối tác đầu tư cho 41 dự án ở Việt Nam.

Trong đó, có 12 dự án sản xuất và phân phối điện, 4 dự án dầu khí, 5 dự án khai khoáng, 5 dự án luyện kim, 5 dự án hóa chất, 3 dự án cơ khí và 7 dự án thuộc lĩnh vực công nghiệp nhẹ và dịch vụ: viễn thông, đào tào, dệt may, nhựa, và thuốc lá…

Điều đáng chú ý là, 41 dự án này đều là dự án kinh tế trọng điểm, hoặc dự án thượng nguồn, liên quan mật thiết tới tài nguyên quốc gia hoặc an ninh năng lượng.

Đồng thời, chủ đầu tư đều là trụ cột kinh tế Việt Nam như Tập đoàn Than – Khoáng sản, Tập đoàn Dầu khí, Tập đoàn Điện lực, Tổng công ty Thép, Tổng công ty Hóa chất…

Nhiệt điện Hải Phòng do Trung Quốc làm tổng thầu, bị chậm tiến độ 2 năm. Ảnh: Công ty Nhiệt điện Hải Phòng.

Cũng theo thống kê sơ bộ này, lĩnh vực điện của Việt Nam thu hút các nhà thầu Trung Quốc nhiều nhất, vì tổng số dự án là áp đảo so với các ngành khác.

Trong đó, nổi danh nhiều nhất và gắn với các gói thầu “tỷ đô” là Tập đoàn điện khí Thượng Hải – Trung Quốc (SEC) và Tập đoàn Đông Phương Trung Quốc.

Năm 2007, SEC đã nhận thầu EPC cho cả  2 công trình nhiệt điện Quảng Ninh 1 và Quảng Ninh 2 với giá trị mỗi gói EPC khoảng trên 400 triệu USD.

Đến tháng 10/2009, SEC tiếp tục được EVN tín nhiệm với gói thầu khổng lồ hơn, trị giá 1,3 tỷ USD tại dự án  nhiệt điện Vĩnh Tân 2.

Tương tự, Tập đoàn Đông Phương Trung Quốc liên doanh với Marubeni Nhật Bản hồi năm 2009, chỉ nhận gói thầu tới 500 triệu USD ở dự án nhiệt điện Hải Phòng 1. Song, đến tháng 3/2010, tập đoàn này đã tiếp tục trúng gói thầu EPC trị giá tới 1,4 tỷ USD tại dự án nhiệt điện Duyên Hải 1.

Song, có lẽ, gói thầu khổng lồ nhất phải là gói EPC cho dự án Trung tâm nhiệt điện Kiên Lương do Tập đoàn tư nhân Tân Tạo làm chủ đầu tư.  Gói thầu này trị giá tới gần 2 tỷ USD và thuộc về Tập đoàn China Huadian Engineering (CHEC) của Trung Quốc, vừa được ký hồi tháng 7/2010.

Bên cạnh đó, những “thương hiệu Trung Quốc” quen thuộc trong ngành điện Việt Nam từ năm 2007-2008, phải kể đến là Tập đoàn Cáp Nhĩ Tân (HPE), Tập đoàn xây dựng Chengda, SFECO, Tổng công ty thiết bị nặng Trung Quốc (CHMC). Ở vai trò mua bán và đầu tư điện, không thể không nhắc tới công ty Vân Nam Trung Quốc.

Lĩnh vực hấp dẫn thứ 2 ở Việt Nam và đến nay, gần như 100% gói thầu EPC đều do Trung Quốc chiếm lĩnh là khai khoáng nhôm và bauxit.

Công trường bauxit nhôm Lâm Đông cũng chậm tiến độ (ảnh: tainguyenmoitruong.com.vn)

Ở lĩnh vực này, công ty TNHH công trình quốc tế nhôm Trung Quốc (Chalieco) đã gắn bó với tổ hợp Bauxit nhôm Lâm Đồng của TKV với giá trị gói thầu EPC là 466 triệu USD. Đây cũng là dự án “khủng” nhất của ngành khai khoáng Việt Nam, tổng vốn đầu tư 8.000 tỷ đồng, hứa hẹn một ngành công nghiệp nhôm sáng lạn trong tương lai.

Chỉ 2 năm sau, mặc dù việc triển khai dự án trên chậm tiến độ, song Chalieco vẫn tiếp tục nhận được sự “sủng ái” của TKV khi lại được ký hợp đồng trực tiếp nhận thầu ở dự án Alumin Nhân Cơ – Đăk Nông với trị giá lớn hơn: 499,2 triệu USD.

Trong lĩnh vực hóa chất, nổi bất nhất vẫn là dự án xây dựng nhà máy phân đạm Cà Mau do PVN làm chủ đầu tư, cũng do liên danh nhà thầu Trung Quốc gồm Wuhan Engieering Co (WEC) và China National Machinery Import and Export Copr. (CMC) thực hiện. Gói EPC này có giá trị tới 575 triệu USD.

Ngoài ra, làm EPC ở lĩnh vực luyện kim cho Việt Nam, khai thác quặng sắt, có Tập đoàn khoa học và thương mại luyện kim Trung quốc MCC, Gang thép Côn Minh, ở lĩnh vực dầu khí là sự xuất hiện của Tập đoàn Quốc gia hải dương Trung quốc CNOOC, Tập đoàn A Xin Ao Trung Quốc, Tập đoàn CMG…

Trung Quốc sẽ “hút” hàng tỷ USD của Việt Nam?

Trung Quốc luôn là thị trường nhập siêu lớn nhất của Việt Nam. 6 tháng đầu năm nay, Việt Nam đã nhập siêu hàng hóa từ nước này tới 6,2 tỷ USD, chiếm 80% tổng mức nhập siêu từ các nước.

Tuy nhiên, với phác thảo trên thì thứ “hàng hóa” mà chúng ta đang nhập siêu từ Trung Quốc với giá trị kim ngạch khủng khiếp nhất chính là các gói thầu EPC.

Hồi năm ngoái, Hiệp hội cơ khí Việt Nam đã gửi văn bản tới Thủ tướng Chính phủ phân tích về sự thua thiệt khi để nước ngoài lấn sân “thị trường EPC”.

Hiệp hội này đã ước tính, ba ngành điện, xi măng và alumin của Việt Nam trong giai đoạn đến 2025, sẽ cần tới khoảng 107 tỷ USD để đầu tư mua máy móc, thiết bị, dây chuyền sản xuất.

Trong lĩnh vực đầu tư và xây dựng, mỗi năm, chúng ta phải thực hiện một khối lượng từ 25-30 tỷ USD, chiếm 35% GDP quốc gia và trong đó, sẽ phải nhập 10-12 tỷ USD tiền vật tư, thiết bị.

Tiếc thay, với cơ chế đấu thầu ở Việt Nam thực chất là đấu thầu về giá, không có nhà thầu nào có thể vượt qua các nhà thầu Trung Quốc, hiệp hội này khẳng định.

Theo luật của Việt Nam, ở giai đoạn 1 sơ tuyển năng lực và kinh nghiệm, các nhà thầu đều vượt qua. Kể cả nhà thầu không có kinh nghiệm thì có thể thuê tư vấn có kinh nghiệm thầu, hoặc một số nhà thầu liên danh có đủ năng lực kinh nghiệm thầu.

Tuy nhiên, ở giai đoạn 2 là đấu giá thương mại thì không ai cạnh tranh nổi với nhà thầu Trung Quốc.

Nhìn từ góc độ “lợi nhuận”, Hiệp hội cơ khí cho rằng, khi các đối tác nước ngoài như Trung Quốc thực hiện, thì 100% công việc tại dự án là “nhập khẩu”, từ lao động phổ thông như nấu ăn, vệ sinh, bảo vệ, cho đến kỹ sư, công nhân, lắp máy… và vật tư. Vô hình chung, chúng ta đã tạo công ăn việc làm và GDP cho nước bạn và làm gia tăng nhập siêu.

Còn nhìn từ góc độ đánh giá chất lượng, ông Tạ Văn Hường, Vụ trưởng Vụ năng lượng, Bộ Công Thương khẳng định: “Ước 90% các nhà máy nhiệt điện than trong Qui hoạch 6 đều do Trung Quốc làm”.

Khi mở thầu các dự án điện, giá thầu của các nhà đầu tư Trung Quốc quá hấp dẫn. Nếu 1 nước G7 bỏ thầu với suất đầu tư là hơn 2000 USD/kWh thì ở dự án của Trung Quốc, chỉ khoảng 1000 USD/kWh.”

Và khi đó, với một mức giá rẻ như vậy, cộng với cam kết về năng lực, kinh nghiệm của nhà thầu, thì không có lý do gì mà Việt Nam “từ chối” hồ sơ của họ, nhất là khi chúng ta luôn thiếu vốn làm điện”, ông Hường chia sẻ.

Trúng thầu rất hoành tráng và “ồ ạt” có mặt ở khắp đại công trường Việt Nam. Dường như, không một công trình trọng điểm kinh tế nào của Việt Nam mà lại “vắng bóng” đối tác Trung Quốc.

Song theo rà soát của Bộ Công Thương, tình trạng nhà thầu Trung Quốc làm chậm tiến độ các dự án trên là phổ biến, trong khi chất lượng thiết bị, công nghệ xét cho cùng, vẫn rất cách biệt so với các nước G7./.

Trung Quốc lại rất khiêm tốn trong vai trò là nhà đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Tính đến 20/7/2010, Trung Quốc đã đầu tư vào Việt Nam 733 dự án, với tổng vốn đăng ký là 3,17 tỷ USD trong đó, vốn điều lệ là 1,4 tỷ USD. So với hơn 188 tỷ USD vốn FDI đổ vào Việt Nam (còn hiệu lực), FDI của Trung Quốc chỉ chiếm có 1,5% và xếp thứ 14 trong số 91 quốc gia.

Trong 7 tháng đầu năm 2010, vốn FDI của Trung Quốc vào Việt Nam khoảng 307 triệu USD, đứng thứ 7 trong số 41 quốc gia.

Cập nhật lúc: 7/31/2010 5:30:59 PM (GMT+7)

Phạm Huyền

(http://vnr500.vietnamnet.vn/content.aspx?id=872)

Nguyên Thống đốc Lê Đức Thúy nói về dự trữ ngoại hối của Việt Nam

July 5th, 2010 No comments
picture

Ông Lê Đức Thúy.

ANH QUÂN
18:15 (GMT+7) – Thứ Bảy, 3/7/2010

“Khuyến cáo của các tổ chức nước ngoài lẫn chủ trương của Chính phủ là phải tăng dần dự trữ ngoại hối trở lại”, nguyên Thống đốc Ngân hàng Nhà nước và nay là Chủ tịch Ủy ban Giám sát Tài chính tiền tệ Quốc gia Lê Đức Thúy trả lời báo giới bên lề hội thảo về quản lý và giám sát tài chính công, diễn ra ngày 2/7.

Ông Thúy nói:

- Cán cân thanh toán tổng thể của chúng ta trong quý 1/2010 vẫn còn thâm hụt khá. Theo báo cáo chính thức, cán cân thanh toán quý 1 thâm hụt khoảng 3,7 tỷ USD. Đương nhiên là còn một số sai số trong quá trình tính toán, nhưng ít nhất con số nói rằng đấy là vấn đề mà Chính phủ cần quan tâm.

Tôi cũng biết theo dự báo của Ngân hàng Nhà nước, cán cân thanh toán quý 2 thăng bằng, có thể thặng dư dựa trên nguồn vốn kiều hối, nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài… đang tăng lên. Việc giải ngân những nguồn vốn ấy sẽ làm cho cán cân vốn thặng dư và cán cân thanh toán tổng thể có thể thăng bằng hoặc thâm hụt không lớn. Nếu được như thế là điều đáng mừng.

Theo ông, nguyên nhân của việc này do tác động của những yếu tố nào?

Chính phủ đang rất lưu ý về tỷ lệ nhập siêu so với xuất khẩu của chúng ta, hiện vẫn cao hơn mục tiêu định ra là không quá 20% xuất khẩu. Nếu tính cả vàng và xuất vàng thì tỷ lệ nhập siêu là 20,9%, nếu không tính vàng vào xuất khẩu thì tỷ lệ này cao hơn.

Điều đó nói lên rằng, nhập siêu là một trong những chỉ số kinh tế vĩ mô cần phải quan tâm vì nó sẽ ảnh hưởng đến cán cân thanh toán. Tôi nghĩ là còn phải phấn đấu quyết liệt để đảm bảo nhập siêu không quá mục tiêu Chính phủ đề ra.

Còn nói không nhập siêu nữa lại là hơi ảo tưởng, bởi muốn có được sự cân bằng ấy phải đòi hỏi có thời gian, nhất là khi Việt Nam đang phải thu hút rất nhiều nguồn vốn đầu tư nước ngoài, đi kèm với nó là việc nhập khẩu vật tư.

Điều đáng nói là không nhập những mặt hàng vật tư không cần thiết, tiêu dùng xa xỉ mà tốn ngoại tệ một cách không có ý nghĩa gì.

Vấn đề là cách điều hành

Dự trữ ngoại hối đã quay trở lại mức khoảng 9 tuần nhập khẩu. Quan điểm của ông về thông tin này?

Dự trữ ngoại hối quay lại hay không thì tôi không thể nói. Nhưng cái mà chúng ta có thể nói là dự trữ ngoại hối trong thời gian vừa qua đã giảm mạnh so với thời gian cao nhất mà chúng ta đạt được là trên 12 tuần nhập khẩu. Đó là điểm yếu dẫn đến chỗ không chỉ lòng tin ở trong nước mà cả uy tín với vay nợ nước ngoài giảm.

Khuyến cáo của các tổ chức nước ngoài lẫn chủ trương của Chính phủ là phải tăng dần dự trữ ngoại hối trở lại. Thủ tướng có nói ở hội nghị CG giữa kỳ vừa qua là dự trữ hiện nay được khoảng 9 tuần nhập khẩu và đến cuối năm sẽ cố gắng đến 12 tuần nhập khẩu.

Người đứng đầu Chính phủ nói như thế thì không có gì phải bình luận thêm nữa. Tức là đã thấy sự cần thiết không nên để giảm như vậy, phải tăng lên và tăng ít nhất trở lại cái ngưỡng an toàn.

Ông đã từng điều hành quản lý tiền  tệ trong thời kỳ dự trữ ngoại hối chỉ có 9 tuần nhập khẩu. Vậy theo ông, tình trạng ngoại tệ ấy ảnh hưởng như thế nào đến điều hành chính sách tiền tệ?

Đây là câu hỏi hay. Đã từng có thời kỳ chúng ta không dám tính tuần nhập khẩu vì dự trữ ngoại hối quá mỏng. Khi tôi làm phó thống đốc phụ trách mảng tỷ giá, lãi suất và phải ứng phó với tác động của khủng hoảng kinh tế khu vực với Việt Nam, thì chúng ta chỉ có mấy trăm triệu USD thôi. Cho nên chúng ta không dám nói đến bằng mấy tuần nhập khẩu.

Thế còn sau đó, đến khoảng năm 1998 kết thúc thời kỳ khủng hoảng khu vực, chúng ta không mất đi một đồng dự trữ nào mà đã tăng lên được đến hơn 2 tỷ USD. Đầu năm 2008, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước công bố chúng ta có dự trữ ngoại hối là 23 tỷ USD.

23 tỷ USD tuy nhiều, nhưng vẫn là ít với một quốc gia có đến 80 triệu dân và với quy mô xuất nhập khẩu hơn cả GDP. Thế nhưng ảo tưởng rằng sẽ tăng nhanh được dự trữ sẽ không có. Chúng ta phải từng bước thôi, nhất là trong khi chúng ta còn nhập siêu.

Vấn đề là nếu điều hành một cách vững vàng, với những quyết sách đủ liều lượng, kịp thời, đúng lúc thì người ta vẫn tin vào đồng tiền của anh mà không hoảng hốt, thậm chí khi anh chỉ có 1 hay 2 tỷ USD.

Còn khi anh có hai hay ba chục tỷ USD mà điều hành không tốt, không giữ minh bạch, nhất quán, vững vàng ứng phó với các biến động thị trường thì dự trữ nhiều hơn mà người ta vẫn không tin và có những bất ổn xã hội. Đấy là chuyện không chỉ dựa vào dự trữ để có thể nói về lòng tin chắc chắn với đồng tiền.

Xin ông nói rõ lại, với 9 tuần nhập khẩu, dự trữ ngoại hối có gây khó khăn gì cho điều hành chính sách không?

Vào thời điểm tôi rời khỏi Ngân hàng Nhà nước thì nó đã lên đến 12 tuần rồi. Trước đó, khó khăn đương nhiên là ở chỗ nếu có biến động tỷ giá sẽ không thể dựa vào nguồn dự trữ để can thiệp giữ ổn định lại.

Chẳng hạn như thời kỳ khủng hoảng tiền tệ khu vực, Ngân hàng Nhà nước đã trình và phải được phép của Bộ Chính trị mới được điều chỉnh tỷ giá và phải đến 7 lần điều chỉnh để đưa tỷ giá từ khoảng 10.500 đồng/USD vào trước khủng hoảng lên xấp xỉ 15.000 đồng/USD khi kết thúc khủng hoảng.

Suốt thời kỳ ấy, điều chỉnh tỷ giá là con đường duy nhất để giữ cân bằng thị trường trước những kỳ vọng phá giá khi mà anh không có dự trữ để can thiệp.

Cũng không thể làm việc như một số nước thả nổi hoàn toàn, bởi sẽ gây nên sự hoảng loạn, cho nên chúng ta đi từng bậc thang. Thành công hay không thành công, việc chúng ta vượt khỏi khủng hoảng khu vực và rồi sau đó tăng được sức mạnh chung của nền kinh tế thì cái đó cũng có thể đánh giá.

Những nguyên tắc thị trường phải được tôn trọng

Với trạng thái ngoại tệ hiện nay, có tin đồn đoán rằng VND sẽ tiếp tục mất giá. Quan điểm của ông?

Tôi nghĩ rằng nếu nói theo kiểu suy luận thị trường thì cũng rất khó để trả lời. Mỗi người có một hành vi ứng xử, mỗi một doanh nghiệp cũng có một cách ứng xử khác nhau.

Đôi khi, nó không như mong muốn của cơ quan quản lý nhà nước cũng có thể vì sự khác biệt thông tin, cũng có thể khác biệt ở chỗ dự đoán chiều hướng tình hình cho nên cũng phải làm quen với những xao động của thị trường. Sở dĩ nó là thị trường và nó đẹp là vì không phải lúc nào cũng bình lặng.

Quay trở lại chuyện ngoại hối, tôi nghĩ có thể có những đồn doán, dự báo và người ta hành xử chỉ biết trên thực tế tỷ giá trên thị trường chính thức cũng như không chính thức vừa qua có nhích lên.

Tôi cũng coi như đây là thứ sóng nhẹ và theo tôi, chả có việc gì phải lo ngại cả. Bởi vì, chính các anh cũng thấy là có sóng đi chăng nữa, có lo ngại đi chăng nữa thì tỷ giá hiện nay vẫn chưa vượt tỷ giá trần quy định.

Còn trước đó, có lúc ngay trong thị trường chính thức tỷ giá mua bán cũng đã cách xa trần quy định rồi chứ chưa nói là tỷ giá trên thị trường tự do. Chỉ cần nhìn điều đó cũng thấy sóng này là sóng của cơn gió nhẹ chỉ đang làm cho biển đẹp hơn thôi.

Hai câu trả lời vừa rồi của ông có phải hàm ý chính sách tỷ giá nên thị trường hơn không?

Không phải bây giờ mới hàm ý. Tôi nói rằng tỷ giá, lãi suất mà chúng ta chuyển đổi theo mô hình kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa thì những nguyên tắc thị trường phải được tôn trọng, trong đó đặc biệt là tỷ giá và lãi suất là những cái rất quan trọng đối với toàn bộ hoạt động đời sống kinh tế, phải theo thị trường.

Tuy nhiên, theo thị trường không phải là thả nổi hoàn toàn cho thị trường. Người quản lý nhà nước phải tính đến những chiều hướng vận động của thị trường, tôn trọng các nguyên tắc của thị trường để can thiệp đúng mức, đúng chỗ, không phải là làm thay thị trường mà để hướng vận động của sự vật theo chiều hướng thuận lợi nhất.

Tức là ông ủng hộ quan điểm Ngân hàng Nhà nước phải được tự chủ hơn?

Tôi không nói tự chủ hay không. Nhưng ngay từ trước đây, tôi đã theo nguyên tắc càng ngày càng phải thị trường hơn.

Còn nếu bây giờ, Ngân hàng Nhà nước được tự chủ hơn thì có lẽ họ sẽ thuận lợi hơn trong việc tăng cường tính thị trường trong điều hành.

(Theo vneconomy.vn)

Nợ công là bao nhiêu?

May 13th, 2010 No comments

14:15 (GMT+7) – Thứ Năm, 13/5/2010

Trong suốt vài chục năm qua chi ngân sách luôn cao hơn thu ngân sách nên nợ công tăng là điều dễ hiểu.

Chuyên đề: Quản lý nợ công

Để bù cho các khoản thâm hụt ngân sách Chính phủ thường đi vay bằng phát hành trái phiếu hay vay các tổ chức quốc tế.

Như thế tính toán và theo dõi nợ công là việc đơn giản, không khó khăn gì. Nợ công rốt cuộc là khoản nợ mà người dân phải trả bằng thuế của mình (hay bán tài nguyên của đất nước) trong tương lai.

Tất cả các nước phát triển đều công khai các khoản nợ công của mình. Đấy là cách làm có trách nhiệm với nhân dân, những người chủ của đất nước cũng là các con nợ của các khoản nợ công.

Ở Việt Nam một thời ngân sách là bí mật quốc gia và nợ của Chính phủ cũng vậy. Nay Bộ Tài chính đã công khai một số dữ liệu của ngân sách, nợ nước ngoài… nhưng chưa đầy đủ, nhiều khi số liệu mâu thuẫn nhau và so với chuẩn mực quốc tế cần phải cải thiện hơn.

Các nhà chức trách nói nợ công của Việt Nam vẫn ở mức an toàn. Nhưng nợ công thực là bao nhiêu?

Theo Bộ Tài chính, ở thời điểm 30/6/2009 nợ nước ngoài của Việt Nam bằng 29,8 % GDP (23,6 tỉ Đô la). Từ tháng 6/2009 đến tháng 3/2010 Việt Nam đã ký thỏa thuận vay và bảo lãnh có giá trị tổng cộng khoảng 4,8 tỉ Đô la (1,205 tỉ Đô la với Ngân hàng Phát triển châu Á; 927 triệu Đô la với Ngân hàng Thế giới; 1,62 tỉ Đô la với Nhật Bản; và đã phát hành 1 tỉ Đô la trái phiếu quốc tế). Nếu giải ngân hết các khoản này thì nợ nước ngoài của Việt Nam có thể tăng lên khoảng 35% GDP.

Chưa rõ nợ trong nước của Chính phủ là bao nhiêu. Tính và theo dõi khoản này rất dễ (tổng các trái phiếu chưa đến hạn trả + các khoản vay hay tạm ứng khác; các khoản Chính phủ yêu cầu Ngân hàng Nhà nước tạm ứng cho ngân sách), nhưng không có số liệu tổng hợp.

Thu chi của Nhà nước trong giai đoạn 2000-2007, theo nguồn từ Tổng cục Thống kê (không rõ vì sao không thấy tổng thu của năm 2001).

Vì thế người ngoài phải ước lượng. Theo World Factbook của CIA, nợ công của Việt Nam năm 2008 ở mức 38,60% GDP nhưng năm 2009 đã tăng rất nhanh lên mức 52,30% GDP đứng hàng thứ 44/129 quốc gia về nợ nần (mức nợ công thấp nhất 1,1% và mức cao nhất 304,3% GDP, có 44 quốc gia có nợ công trên 50% GDP). Mỹ mang tiếng là nước nợ nhiều nhất nhưng nợ công chỉ chiếm 39,70% GDP (nhưng có báo Việt Nam nói gần 300%!); trong các nước ASEAN chỉ có Phillipines có nợ công cao hơn Việt Nam; Hy Lạp có nguy cơ vỡ nợ có mức nợ công chiếm 108,10% GDP.

Tuy nhiên, theo các nhà chức trách, cuối 2009 nợ công của Việt Nam chỉ chiếm khoảng 44,7% GDP. Có quan chức còn nói “nếu nợ công cao hơn nữa, vẫn đảm bảo trong giới hạn an toàn cho phép”.

Điều đáng lo ngại là nợ nước ngoài tăng rất nhanh như nêu ở trên. Và hiệu quả chi tiêu, hiệu quả đầu tư không cao, nạn tham nhũng và nạn “khát đầu tư” của các cơ quan nhà nước vẫn không hề dịu đi, và vì thế nợ có thể tăng nhanh nếu không được kiểm soát chặt, nhất là việc bảo lãnh cho các doanh nghiệp nhà nước và tư nhân vay vốn, việc phân cấp vay vốn.

Nợ công nếu sử dụng khéo có thể phục vụ tốt cho phát triển đất nước, còn sử dụng kém hiệu quả có thể dẫn đất nước đến nợ nần chồng chất và thế hệ mai sau phải gánh trách nhiệm trả nợ. Nợ công có thể tính và theo dõi dễ dàng và phải công bố chính xác cho nhân dân, những người sẽ phải trả nợ, được biết.

Nguyễn Quang A (TBKTSG)

VN muốn vay một tỷ đôla qua trái phiếu quốc tế

April 5th, 2010 No comments

Cập nhật: 13:27 GMT – thứ sáu, 15 tháng 1, 2010

Việt Nam đang chuẩn bị chiến dịch vận động thị trường tài chính quốc tế nhằm vay một tỷ đôla để phát triển các dự án năng lượng, hãng tin Reuters cho hay.

Tin này cũng được hãng tin tài chính của Hoa Kỳ Bloomberg xác nhận trong khi đã có ý kiến nói rằng Việt Nam có thể sẽ phải trả lãi cao do tình hình kinh tế thế giới và của chính Việt Nam.

Reuters trích một nguồn tin được mô tả là “gần gũi với vụ việc” nói Thứ trưởng Trần Xuân Hà của Bộ Tài chính sẽ dẫn đầu một phái đoàn của Việt Nam đi gặp các nhà đầu tư bắt đầu bằng cuộc gặp ở Hồng Kông hôm 18/1.

Sau đó đoàn được cho biết sẽ tới London vào Thứ Ba, Boston vào Thứ Tư và New York vào Thứ Năm.

Theo Reuters, việc phát hành trái phiếu của Việt nam sẽ được tiến hành thông qua ba ngân hàng Citigroup, Barclays Capital và Deutsche Bank.

Bloomberg nói đây là lần Việt Nam phát hành trái phiếu kể từ tháng Mười năm 2005 khi Việt Nam vay 750 triệu đôla qua phát hành trái phiếu và cho Tổng Công ty Công nghiệp Tàu thủy Việt Nam vay lại khoản tiền này.

Lần này Việt Nam muốn có vốn để phát triển ngành năng lượng.

Thiếu hụt đô la

Chuyên gia tài chính Bùi Kiến Thành từ Hà Nội nói với BBC Việt Nam vẫn có cơ hội vay tiền qua phát hành trái phiếu nhưng lãi suất có thể sẽ cao hơn mức Việt Nam muốn.

Ông Thành nói lợi thế của Việt Nam là còn ‘mới’ trên thị trường trái phiếu quốc tế và chưa vay nợ nhiều tại thị trường này.

Theo ông Việt Nam phải tìm tới thị trường trái phiếu vì nguồn vốn viện trợ phát triển chính thức ODA cho phát triển hạ tầng sẽ cạn dần khi Việt Nam trở thành nước có thu nhập trung bình.

Trong khi đó Bloomberg nói nhu cầu mua trái phiếu của các nước đang phát triển hiện không nhiều do năm ngoái nhóm các nước này đã huy động tới 10 tỷ đô la qua trái phiếu, tăng hơn gấp đôi so với năm 2008.

Bloomberg nhận định nguồn đôla thu được từ phát hành trái phiếu sẽ giúp Việt Nam tránh được tình trạng thiếu hụt đôla vốn đã làm cho tiền đồng mất giá hơn 5% trong năm 2009, năm mà dự trữ ngoại tệ của Việt Nam giảm xuống mức 16,5 tỷ đôla từ mức 23 tỷ hồi cuối năm 2008.

Cũng theo Bloomberg, hãng đánh giá mức độ khả tín Moody cho Việt Nam mức Ba3, mức mà Bloomberg nói thấp hơn mức khuyến cáo đầu tư tới ba bậc.

(Theo BBC Vietnamese)